راییدن

Vote

Verb

فارسی

معنی و واژه‌شناسی

مصدر فراموش‌شده به‌معنی پردازش و محاسبه که فقط مشتقات رایزن و رایزنی ازش مانده‌بود که رایانه اضافه‌شد البته «رأی» عربی نیز از «رای» فارسی آمده.

با نگاه دقیق‌تر ۲مصدر فراموش‌شده داریم: راییدن (رأی‌دادن) و رایاندن یا رایانیدن (شکل متعدی) که قاعدتاً معنی رأی‌گرفتن می‌داده و بعدها معنی پردازش و محاسبه (Compute) پیدا کرده.

در اینکه راییدن معنی رأی‌دادن و رایاندن و رایانیدن معنی پردازش و محاسبه می‌داده دهخدا و لغت‌نامه‌‌های پیرو متفق‌القولند (البته بجای پردازش و محاسبه عبارات دیگری مانند نظم‌دادن بکار برده‌ند) اما دهخدا به نقل از ناظم‌الاطباء همچنین گفته رایاندن معنی بیرون‌کشیدن می‌داده یعنی تأیید معنی رأی‌گرفتن چون رأی نظریه‌که از کسی بیرون می‌کشند و این افراد باسواد و متخصص بودند و با پردازش و محاسبه نظر می‌دادند لذا رایاندن معنی پردازش و محاسبه نیز پیدا کرد.

راییدن خود مشتق روییدن بوده چون بشر اولیه آریایی‌تبار پی برده روییدن یعنی بیرون‌زدن خودبخود و برای روییدنی که خودبخود نیست بلکه باید زبان‌گشود و نظر داد مصدر راییدن درست‌کرد!

مشتقات (خودشان دارای مشتقات)

رأی

رایزن

رایانه

منابع

دائرةالمعارف جاوید و دیدگاه‌های زبان‌شناسی جاوید و بحث از دهخدا و لغت‌نامه‌های پیرو و نظر متفاوت ناظم‌الاطباء

مصدر

• ️🗣 /آوایِشْ/ 📤 آوایِشْ 🌐 آوا + ش

عملواژه

• ️🗣 /آوایِشْ/ 📤 آوایِشْ

هم‌مصدرها

عملواژه‌ها

عملواژه‌های فرایندی ساده گذشته شخص مفرد جمع اول شخص دوم شخص سوم شخص اول شخص دوم شخص سوم شخص من تو او منان/ما تویان/شما اویان/آن‌ها سادیک ️مصدرم 📤 ️مصدری 📤 ️مصدر 📤 ️مصدریم 📤 ️مصدرید 📤 ️مصدرند 📤 آستانیک هی‌مصدرم هی‌مصدری هی‌مصدر هی‌مصدریم هی‌مصدرید هی‌مصدرند شروعیک تی‌مصدرم تی‌مصدری تی‌مصدر تی‌مصدریم تی‌مصدرید تی‌مصدرند جاریک فی‌مصدرم فی‌مصدری فی‌مصدر فی‌مصدریم فی‌مصدرید فی‌مصدرند فرجامیک وی‌مصدرم وی‌مصدری وی‌مصدر وی‌مصدریم وی‌مصدرید وی‌مصدرند پایانیک دی‌مصدرم دی‌مصدری دی‌مصدر دی‌مصدریم دی‌مصدرید دی‌مصدرند پیوستیک پی‌مصدرم پی‌مصدری پی‌مصدر پی‌مصدریم پی‌مصدرید پی‌مصدرند روالیک می‌مصدرم می‌مصدری می‌مصدر می‌مصدریم می‌مصدرید می‌مصدرند کنون شخص مفرد جمع اول شخص دوم شخص سوم شخص اول شخص دوم شخص سوم شخص من تو او منان/ما تویان/شما اویان/آن‌ها سادیک ️{{{3}}}م [[پرونده:{{{3}}}م.mp3|📤|20px]] ️{{{3}}}ی [[پرونده:{{{3}}}ی.mp3|📤|20px]] ️{{{3}}}د [[پرونده:{{{3}}}د.mp3|📤|20px]] ️{{{3}}}یم [[پرونده:{{{3}}}یم.mp3|📤|20px]] ️{{{3}}}ید [[پرونده:{{{3}}}ید.mp3|📤|20px]] ️{{{3}}}ند [[پرونده:{{{3}}}ند.mp3|📤|20px]] آستانیک هی‌{{{3}}}م هی‌{{{3}}}ی هی‌{{{3}}}د هی‌{{{3}}}یم هی‌{{{3}}}ید هی‌{{{3}}}ند شروعیک تی‌{{{3}}}م تی‌{{{3}}}ی تی‌{{{3}}}د تی‌{{{3}}}یم تی‌{{{3}}}ید تی‌{{{3}}}ند جاریک فی‌{{{3}}}م فی‌{{{3}}}ی فی‌{{{3}}}د فی‌{{{3}}}یم فی‌{{{3}}}ید فی‌{{{3}}}ند فرجامیک وی‌{{{3}}}م وی‌{{{3}}}ی وی‌{{{3}}}د وی‌{{{3}}}یم وی‌{{{3}}}ید وی‌{{{3}}}ند پایانیک دی‌{{{3}}}م دی‌{{{3}}}ی دی‌{{{3}}} دی‌{{{3}}}یم دی‌{{{3}}}ید دی‌{{{3}}}ند پیوستیک پی‌{{{3}}}م پی‌{{{3}}}ی پی‌{{{3}}}د پی‌{{{3}}}یم پی‌{{{3}}}ید پی‌{{{3}}}ند روالیک می‌{{{3}}}م می‌{{{3}}}ی می‌{{{3}}}د می‌{{{3}}}یم می‌{{{3}}}ید می‌{{{3}}}ند آینده شخص مفرد جمع اول شخص دوم شخص سوم شخص اول شخص دوم شخص سوم شخص من تو او منان/ما تویان/شما اویان/آن‌ها سادیک ️{{{4}}}م [[پرونده:{{{4}}}م.mp3|📤|20px]] ️{{{4}}}ی [[پرونده:{{{4}}}ی.mp3|📤|20px]] ️{{{4}}}د [[پرونده:{{{4}}}د.mp3|📤|20px]] ️{{{4}}}یم [[پرونده:{{{4}}}یم.mp3|📤|20px]] ️{{{4}}}ید [[پرونده:{{{4}}}ید.mp3|📤|20px]] ️{{{4}}}ند [[پرونده:{{{4}}}ند.mp3|📤|20px]] آستانیک هی‌{{{4}}}م هی‌{{{4}}}ی هی‌{{{4}}}د هی‌{{{4}}}یم هی‌{{{4}}}ید هی‌{{{4}}}ند شروعیک تی‌{{{4}}}م تی‌{{{4}}}ی تی‌{{{4}}}د تی‌{{{4}}}یم تی‌{{{4}}}ید تی‌{{{4}}}ند جاریک فی‌{{{4}}}م فی‌{{{4}}}ی فی‌{{{4}}}د فی‌{{{4}}}یم فی‌{{{4}}}ید فی‌{{{4}}}ند فرجامیک وی‌{{{4}}}م وی‌{{{4}}}ی وی‌{{{4}}}د وی‌{{{4}}}یم وی‌{{{4}}}ید وی‌{{{4}}}ند پایانیک دی‌{{{4}}}م دی‌{{{4}}}ی دی‌{{{4}}}د دی‌{{{4}}}یم دی‌{{{4}}}ید دی‌{{{4}}}ند پیوستیک پی‌{{{4}}}م پی‌{{{4}}}ی پی‌{{{4}}}د پی‌{{{4}}}یم پی‌{{{4}}}ید پی‌{{{4}}}ند روالیک می‌{{{4}}}م می‌{{{4}}}ی می‌{{{4}}}د می‌{{{4}}}یم می‌{{{4}}}ید می‌{{{4}}}ند عملواژه‌های نافرایندی ساده انجامی شخص مفرد جمع اول شخص دوم شخص سوم شخص اول شخص دوم شخص سوم شخص من تو او منان/ما تویان/شما اویان/آن‌ها گذشته سادیک ️بمصدرم 📤 ️بمصدری 📤 ️بمصدر 📤 ️بمصدریم 📤 ️بمصدرید 📤 ️بمصدرند 📤 شروعیک بتی‌مصدرم بتی‌مصدری بتی‌مصدر بتی‌مصدریم بتی‌مصدرید بتی‌مصدرند پایانیک بدی‌مصدرم بدی‌مصدری بدی‌مصدر بدی‌مصدریم بدی‌مصدرید بدی‌مصدرند پیوستیک بپی‌مصدرم بپی‌مصدری بپی‌مصدر بپی‌مصدریم بپی‌مصدرید بپی‌مصدرند روالیک بمی‌مصدرم بمی‌مصدری بمی‌مصدر بمی‌مصدریم بمی‌مصدرید بمی‌مصدرند من تو او منان/ما تویان/شما اویان/آن‌ها کنون سادیک ️ب{{{3}}}م [[پرونده:ب{{{3}}}م.mp3|📤|20px]] ️ب{{{3}}}ی [[پرونده:ب{{{3}}}ی.mp3|📤|20px]] ️ب{{{3}}}د [[پرونده:ب{{{3}}}د.mp3|📤|20px]] ️ب{{{3}}}یم [[پرونده:ب{{{3}}}یم.mp3|📤|20px]] ️ب{{{3}}}ید [[پرونده:ب{{{3}}}ید.mp3|📤|20px]] ️ب{{{3}}}ند [[پرونده:ب{{{3}}}ند.mp3|📤|20px]] شروعیک بتی‌{{{3}}}م بتی‌{{{3}}}ی بتی‌{{{3}}}د بتی‌{{{3}}}یم بتی‌{{{3}}}ید بتی‌{{{3}}}ند پایانیک بدی‌{{{3}}}م بدی‌{{{3}}}ی بدی‌{{{3}}}د بدی‌{{{3}}}یم بدی‌{{{3}}}ید بدی‌{{{3}}}ند پیوستیک بپی‌{{{3}}}م بپی‌{{{3}}}ی بپی‌{{{3}}}د بپی‌{{{3}}}یم بپی‌{{{3}}}ید بپی‌{{{3}}}ند روالیک بمی‌{{{3}}}م بمی‌{{{3}}}ی بمی‌{{{3}}}د بمی‌{{{3}}}یم بمی‌{{{3}}}ید بمی‌{{{3}}}ند من تو او منان/ما تویان/شما اویان/آن‌ها آینده سادیک ️ب{{{4}}}م [[پرونده:ب{{{4}}}م.mp3|📤|20px]] ️ب{{{4}}}ی [[پرونده:ب{{{4}}}ی.mp3|📤|20px]] ️ب{{{4}}}د [[پرونده:ب{{{4}}}د.mp3|📤|20px]] ️ب{{{4}}}یم [[پرونده:ب{{{4}}}یم.mp3|📤|20px]] ️ب{{{4}}}ید [[پرونده:ب{{{4}}}ید.mp3|📤|20px]] ️ب{{{4}}}ند [[پرونده:ب{{{4}}}ند.mp3|📤|20px]] شروعیک بتی‌{{{4}}}م بتی‌{{{4}}}ی بتی‌{{{4}}}د بتی‌{{{4}}}یم بتی‌{{{4}}}ید بتی‌{{{4}}}ند پایانیک بدی‌{{{4}}}م بدی‌{{{4}}}ی بدی‌{{{4}}}د بدی‌{{{4}}}یم بدی‌{{{4}}}ید بدی‌{{{4}}}ند پیوستیک بپی‌{{{4}}}م بپی‌{{{4}}}ی بپی‌{{{4}}}د بپی‌{{{4}}}یم بپی‌{{{4}}}ید بپی‌{{{4}}}ند روالیک بمی‌{{{4}}}م بمی‌{{{4}}}ی بمی‌{{{4}}}د بمی‌{{{4}}}یم بمی‌{{{4}}}ید بمی‌{{{4}}}ند دستوری شخص مفرد جمع اول شخص دوم شخص سوم شخص اول شخص دوم شخص سوم شخص - تو - تویان/شما - امر ️ب{{{3}}} [[پرونده:ب{{{3}}}.mp3|📤|20px]] ️ب{{{3}}}ید [[پرونده:ب{{{3}}}ید.mp3|📤|20px]] نهی ️ن{{{3}}} [[پرونده:ن{{{3}}}.mp3|📤|20px]] ️ن{{{3}}}ید [[پرونده:ن{{{3}}}ید.mp3|📤|20px]]

هم‌مصدرها

کُنْمادین کُنادین کُناشْتین کُنْشادین کُنْفادین کُنْفاشْتین کُنْشِفادین کُنْخادین کُنْخاشْتین کُنْشُخادین گزارشی [[{{{3}}}مدن]] بن‌کنون [[{{{3}}}شتن]] - [[{{{3}}}فتن]] [[{{{3}}}فشتن]] - [[{{{3}}}ختن]] [[{{{3}}}خشتن]] - گزاری [[{{{3}}}مادن]] [[{{{3}}}ادن]] [[{{{3}}}اشتن]] - [[{{{3}}}فادن]] [[{{{3}}}فاشتن]] - [[{{{3}}}خادن]] [[{{{3}}}خاشتن]] - انگیزی [[{{{3}}}ماندن]] [[{{{3}}}اندن]] [[{{{3}}}انشتن]] [[{{{3}}}شاندن]] [[{{{3}}}فاندن]] [[{{{3}}}فانشتن]] [[{{{3}}}شفاندن]] [[{{{3}}}خاندن]] [[{{{3}}}خانشتن]] [[{{{3}}}شخاندن]] سببی [[{{{3}}}ماردن]] [[{{{3}}}اردن]] [[{{{3}}}ارشتن]] [[{{{3}}}شاردن]] [[{{{3}}}فاردن]] [[{{{3}}}فارشتن]] [[{{{3}}}شفاردن]] [[{{{3}}}خاردن]] [[{{{3}}}خارشتن]] [[{{{3}}}شخاردن]] باعثی [[{{{3}}}مژدن]] [[{{{3}}}ژدن]] [[{{{3}}}ژشتن]] [[{{{3}}}شژدن]] [[{{{3}}}فژدن]] [[{{{3}}}فژشتن]] [[{{{3}}}شفژدن]] [[{{{3}}}خژدن]] [[{{{3}}}خژشتن]] [[{{{3}}}شخژدن]]

ترجمه

انگلیسی: english