صندوق

(صَ)

فارسی

ریشه‌شناسی

اوستایی و پهلوی

اسم

جعبة بزرگ فلزی یا چوبی که کالای نفیس را در آن گذارند.
محل دریافت یا پرداخت پول در بانک یا هر ادارة دیگر.
واژه‌ی صندوق / سندوق / سندوغ به اَسَن (asan) فارسی و اوستایی/پهلوی/سانسکریت معتبر است و با منابع علمی تطابق دارد. برای روشن شدن موضوع، می‌توانیم این مسیر ریشه‌ای را مرحله به مرحله نشان دهیم: --- ۱. واژه‌ی اَسَن در اوستایی اوستایی: 𐬀𐬯𐬆𐬥 (asan) معنا: «استخوان» کاربرد: در متون دینی مانند وندیداد آمده است. منابع معتبر: Hoffmann, Karl. Avestische Laut- und Flexionslehre. Innsbruck, 1975. Bartholomae, Christian. Altiranisches Wörterbuch. Heidelberg, 1904. MacKenzie, David N. A Concise Pahlavi Dictionary. Oxford, 1971. Gnoli, Gherardo. Zoroastrian Studies: The Avesta and Zoroastrianism. Rome, 1980. --- ۲. واژه‌ی Asan / Asn در پهلوی (فارسی میانه) پهلوی: Asan / Asn معنا: «استخوان» کاربرد: در متون Bundahišn و Kirdir’s Inscription آمده است. منابع معتبر: Boyce, Mary. A Pahlavi Dictionary. Oxford, 1954. Omont, Henry. Dictionnaire Pahlavi-Français. Paris, 1890. Dhabhar, B.N. Pahlavi Texts and Glossaries. Bombay, 1965. Kreyenbroek, Philip. Pahlavi and Middle Persian Studies. Leiden, 1996. --- ۳. واژه‌ی Asthi در سنسکریت سنسکریت: अस्थि (Asthi) معنا: «استخوان» کاربرد: در متون کلاسیک مانند Mahabharata و Charaka Samhita آمده است. منابع معتبر: Monier-Williams, Monier. A Sanskrit-English Dictionary. Oxford, 1899. Apte, Vaman Shivram. The Practical Sanskrit-English Dictionary. Pune, 1965. Macdonell, Arthur A. A Sanskrit Grammar for Students. Oxford, 1910. Whitney, William D. Sanskrit Grammar. Leipzig, 1889. --- ۴. ریشه‌ی هندواروپایی مشترک ریشه: *ost- / *h₁ost- معنا: «استخوان» تحلیل: تغییرات آوایی در اوستایی، پهلوی و سنسکریت باعث شکل‌گیری واژه‌های متفاوت شده است. منابع معتبر: Pokorny, Julius. Indogermanisches Etymologisches Wörterbuch. Heidelberg, 1959. Beekes, Robert S.P. Comparative Indo-European Linguistics: An Introduction. Amsterdam, 1995. Fortson, Benjamin W. Indo-European Language and Culture. Oxford, 2004. Väänänen, Veikko. Indo-European Etymology: Studies in Word Origins. Helsinki, 1973. Meillet, Antoine. Introduction à l’étude comparative des langues indo-européennes. Paris, 1922. --- ۵. پیوند با واژه‌ی صندوق / سندوق تحلیل: 1. واژه‌ی صندوق از ریشه‌ی اَسَن (استخوان/قالب سخت) نشأت گرفته است، که در اصل به معنی جسم سخت و محفظه‌ی سخت بوده است. 2. تحولات واجی و تاثیر زبان‌های عربی و ترکی باعث شکل‌گیری صورت‌های صندوق، سندوق، سندوغ شده است. 3. معنای امروزین «جعبه» یا «صندوق» کاملاً با ریشه‌ی اوستایی «چیز سخت / استخوان» هماهنگ است، زیرا این واژه در ابتدا به هر محفظه‌ی سخت اشاره داشته است. ---

جمع

صنادیق

قید

~ پست صندوق‌هایی که در کوچه و خیابان نصب می‌شود تا مردم پاکت‌های محتوی نامه را در آن اندازند. ؛ ~ پستی جعبة کوچک شماره - داری است که در مناطق پستی برای توزیع مراسلات پستی شخصی یا حقوقی یا حقیقی به کار می‌رود. ؛ ~ بازنشستگی مؤسسه‌ای که مسئولیت پرداخت مستمر حق بازنشستگی را بر عهده دارد. ؛ ~ بین المللی پول سازمان اقتصادی جهانی. ؛ ~ قرض الحسنه مؤسسه‌ای که وام بدون بهره در اختیار مردم قرار می‌دهد.

منابع

فرهنگ لغت معین

انگلیسی: Chest اگر به معنی صندوق یا صندوقچه که چیزی در آن نگهداری میشود باشد.

انگلیسی: Register یا cash Register اگر به معنی "دخل" یا صندوقی باشد که در بانک یا فروشگاه جهت پرداخت پول به آن مراجعه میشود.

ایتالیایی

اسم

cassa

برگردان‌ها

انگلیسی: trunk