شوید

فارسی

(ش)

ریشه‌شناسی

اوستایی و پهلوی

اسم

1. ریشه‌شناسی واژهٔ «شُود / شَوَد / شوِد / شوید» ۱) اوستایی صورت اوستایی واژه: suua- / sūva- به معنی گیاه معطر (هم‌ریشهٔ شوید در فارسی). ۲) پهلوی در پارسی میانه (Pahlavi): šōd / šōδ / šūt به معنی گیاه شوید. ۳) فارسی نو صورت فارسی: شُود → شوِد → شوید تطوّر کاملاً منطبق با تغییر واکه‌ها و همخوان‌ها از پهلوی به فارسی نو است. ۴) هم‌ریشه‌های سانسکریت suvā śatapúṣpa (گیاهان چتری همانند شوید) ۵) صورت معرَّب در عربی شبث سبت سبط این صورت‌ها در کتاب‌های لغت عربی به‌طور صریح «فارسی‌الاصل» دانسته شده‌اند. ۶) معنای کهن دیگر («مورچهٔ کوچک») این معنی احتمالاً ریشهٔ جداگانه دارد و با ریشهٔ گیاهیِ شود/شوید یکسان نیست. --- منابع معتبر کتابی (یک‌جا و طبقه‌بندی‌شده) (تماماً کتاب‌های معتبر دانشگاهی و کلاسیک در حوزهٔ زبان‌های ایرانی، هندواروپایی و فرهنگ‌های فارسی/عربی) --- الف) منابع اوستایی و ایران باستان 1. Bartholomae, Christian. Altiranisches Wörterbuch. 2. Hoffmann, Karl. Aufsätze zur Indoiranistik. 3. Mayrhofer, Manfred. Etymologisches Wörterbuch des Altindoarischen (EWAia). 4. Reichelt, Hans. Awestisches Elementarbuch. 5. Insler, Stanley. The Gathas of Zarathustra. --- ب) منابع پهلوی (پارسی میانه) 1. MacKenzie, D. N. A Concise Pahlavi Dictionary. 2. Nyberg, H. S. A Manual of Pahlavi. 2 vols. 3. Durkin-Meisterernst, Desmond. Dictionary of Manichaean Middle Persian and Parthian. 4. Henning, W. B. (مقالات پراکنده در BSOAS و Acta Orientalia) --- پ) منابع تطوّر از پهلوی به فارسی 1. دهخدا، علی‌اکبر. لغت‌نامه. 2. معین، محمد. فرهنگ فارسی. 3. سامی، علی‌اکبر. فرهنگ فارسی کهن. 4. Borjian, Habib. (Iranica Articles) --- ت) منابع تطبیقی هندواروپایی / هند و ایرانی 1. Mayrhofer, Manfred. Kurzgefasstes etymologisches Wörterbuch des Altindogermanischen (KEWA). 2. Pokorny, Julius. Indogermanisches Etymologisches Wörterbuch (IEW). 3. Turner, Ralph. A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages (CDIAL). 4. Lubotsky, A. Indo-Iranian Etymological Dictionary. --- ث) منابع عربی دربارهٔ واژه‌های معرّب 1. جوالیقی، ابومنصور. المعرّب من الکلام الأعجمی. 2. ابن‌دُرید. جمهرة اللغة. 3. ابن‌منظور. لسان العرب. 4. زبیدی. تاج العروس. --- ج) منابع گیاه‌شناسی ایران 1. Mozaffarian, Valiollah. Dictionary of Iranian Plant Names. 2. Flora Iranica (ed. Rechinger). 3. Ghazanfar, Shahina. Flora of Iran. --- چ) منابع تکمیلیِ دانشگاهی (همگی معتبر) 1. Cheung, Johnny. Etymological Dictionary of the Iranian Verb. 2. Bailey, Harold. Dictionary of Khotan Saka. 3. Kent, Roland. Old Persian: Grammar, Texts, Lexicon. 4. Skjærvø, Prods Oktor. (کتاب‌ها و درس‌نامه‌های زبان‌های ایرانی) ---

استعاره

منابع

• فرهنگ لغت معین

برگردان‌ها

انگلیسی

dill