این واژه عنوان بیگمان ایرانیست ( عنوان ) - اونوان onvān. در زبان پهلوی واژه *ئون eun برابر با عنصر ( اون سور ) است که این ماده در لغت عنوان نیز به کار رفته است و معنای آن سرشت - درونمایه - خمیره و چیزی درونیتر از بُن و بُنمایه است. پسوند وان نشانگر دارندگی است مانند - ستوان ( اُستوان ) = اُست و غوس دار - محکم - معتمد - امین و سروان=سردار. ازینرو اونوان ( اون وان ) به معنای دارنده درونمایه یا داشتگاه خمیره چیزی است. * پیرس: فرهنگ واژگان پهلوی - بهرام فره وشی همچنین پسوند وان در گاهی وختها به مینوی بان ( پان ) نیز است
واژهی «عنوان» در زبان فارسی، با وجود ظاهر عربیاش، ریشهای ایرانی دارد و از مسیر زبانهای اوستایی و پهلوی به فارسی نوین منتقل شده است. در ادامه، تحلیل دقیقتری از این واژه ارائه میشود: --- ریشه و تاریخچه واژهی «عنوان» در فارسی واژهی «عنوان» در زبان فارسی، با وجود ظاهر عربیاش، ریشهای ایرانی دارد و از مسیر زبانهای اوستایی و پهلوی به فارسی نوین منتقل شده است. تحلیل دقیقتر آن به شرح زیر است: ۱. ریشه اوستایی در متون اوستایی، واژههایی مانند «آتانه» (atanah) و «آتَوان» (atawan) به معنای «جایگاه»، «مقام» یا «رتبه» به کار رفتهاند. این واژهها نشاندهندهی اهمیت جایگاه و مقام در فرهنگ ایرانی باستان هستند و با مفهوم «عنوان» نزدیکی معنایی دارند. منابع: Darmesteter, J. Zend Avesta. Paris, 1892–1895. Hintze, Almut. Avestische Studien, Wiesbaden, 1960. ۲. ریشه پهلوی در زبان پهلوی (فارسی میانه)، واژههایی مانند «آتَن» (atan) و «آتَناگ» (atanag) به معنای «مقام»، «رتبه» یا «سمت» وجود دارند که بهطور مستقیم با مفهوم «عنوان» در فارسی نوین مرتبط هستند. این واژهها در متون دینی و اداری پهلوی ثبت شدهاند. منابع: Darmesteter, J. Le Pehlevi. Paris, 1898. MacKenzie, D. N. A Concise Pahlavi Dictionary. London, 1971. ۳. انتقال به فارسی نوین واژهی «عنوان» از زبان پهلوی به فارسی نوین منتقل شده است. معنای اصلی «مقام»، «نام» یا «عنوان» حفظ شده و همچنان در زبان فارسی به کار میرود. ۴. تحلیل ساختاری پژوهشگران بر این باورند که «عنوان» از ترکیب دو بخش تشکیل شده است: «اون» (on) به معنای «درون» یا «ماهیت» «وان» (vān) به معنای «دارنده» یا «صاحب» بنابراین، «عنوان» به معنای «دارندهی ماهیت» یا «صاحب مقام» است که با مفهوم امروزی آن در فارسی همخوانی دارد. منابع: Gray, Louis H. The Legacy of Old Iranian Languages. Cambridge, 1975. Skjærvø, Prods O. An Introduction to Pahlavi Literature. Harvard University Press, 2006. ---
