پول
فارسی
[ویرایش]ریشه لغت
[ویرایش]- اوستایی و پهلوی
آوایش
[ویرایش]- /پول/
اسم
[ویرایش]
پول
- شیء فلزی یا کاغذی با واحدی مشخص که در کشور برای انجام معاملات، خدمات، خرید و فروش، و مانند آنها بکار میرود. اعتبار آن به علت ارزش خود آن شیء مانند پول، نقره، طلا یا به علت ارزش پشتوانه آن مانند اسکناس است.
- پول ممکن است به زبان معیار باستان همان پور باشد.پول بدین سبب این عنوان را گرفته که نوع فلزی آن هنگام درآوردن از کوره سرخ و براق جلوه مینمود بدین سبب پول یعنی بسیار شفاف نامیده شده است.
- آن چه که معیار ارزش مادی است و به عنوان وسیله مبادله مورد استفاده قرار میگیرد. چایی پولی که به عنوان انعام داده میشود.
- ریشهشناسی واژه «پول» در زبان فارسی ریشهشناسی واژهی «پول» در زبان فارسی، بهویژه در پیوند با زبانهای ایرانی باستان مانند اوستایی و پهلوی، و همچنین زبان سانسکریت، از مباحث مورد اختلاف در زبانشناسی تاریخی است. در این نوشتار، دیدگاههای اصلی در باب منشأ این واژه و تحولات معنایی آن بررسی میشود. --- ۱. ریشه در زبان اوستایی بر پایهی شواهد زبانشناسی، واژهی «پول» ریشه در واژهی اوستایی 𐬞𐬀𐬎𐬭𐬎 (pauru) دارد. این واژه در اوستایی و پارسی باستان معنای «بسیار»، «فراوان» یا «دارا» داشته و همریشه با سانسکریت puru- بهمعنای «فراوان» است. با توجه به اینکه مفهوم «فراوانی و دارایی» یکی از بنیادیترین مفاهیم پول در معناشناسی فرهنگی است، میتوان تصور کرد که واژهی «پول» در گذر زمان، از همین ریشه و از طریق تحولات واجی و معنایی، به معنای کنونی «دارایی نقدی» تحول یافته باشد. --- ۲. ریشه در زبان پهلوی در متون و واژهنامههای پهلوی، صورتهایی چون pōl، pōrag و pārag برای اشاره به مفاهیمی مانند «سکه»، «دارایی» یا «پرداخت» بهکار رفتهاند (MacKenzie, 1971). این واژگان با واژهی فارسی میانهی متأخر pōl در ارتباط مستقیم بوده و بعدها در فارسی دری تثبیت شدهاند. از منظر تطور تاریخی، مفهوم «پول» در پهلوی ابتدا به معنای ابزار مبادلهی فلزی (سکه) و سپس در مراحل بعدی به معنای «دارایی نقدی» گسترش معنایی یافته است. --- ۳. ریشه در زبان سانسکریت از دیدگاه هندشناسان، واژهی «پول» میتواند با ریشههای سانسکریت pura, purā, pūraṇa مرتبط باشد. این ریشهها در سانسکریت معانی مرتبط با «پر بودن»، «فراوانی» و گاه «فلز» یا «شیء قیمتی» دارند. بر اساس این فرض، واژهی فارسی «پول» یا از طریق وامگیری مستقیم از سانسکریت، یا از مسیر زبانهای ایرانی میانه و در بستر دادوستد فرهنگی و تجاری در دوران اشکانی و ساسانی، وارد فارسی دری شده است. --- ۴. تحولات معنایی در فارسی نو در فارسی میانه و فارسی دری آغازین، واژهی «پول» ابتدا برای اشاره به «سکههای فلزی» (نقره یا مس) بهکار میرفته و سپس در گذر زمان معنای عامتر «دارایی نقدی»، «سرمایه» یا «وجه» را یافته است. در متون فارسی قرون میانه، از جمله در تاریخ بیهقی و شاهنامه فردوسی، واژهی «پول» بهروشنی در معنای «سکه یا وجه نقد» بهکار رفته و در برابر مفاهیمی چون «درم» و «دینار» معنا یافته است. --- منابع 1. Haug, Martin. A Comparative Grammar of the Avestan Language. 2. Darmesteter, James. Le Zend-Avesta: Traduction et Commentaire. 3. Bartholomae, Christian. Altiranisches Wörterbuch. 4. MacKenzie, D. N. A Concise Pahlavi Dictionary. 5. Hinz, Walther. Altiranisches Sprachgut im Pahlavi. 6. Skjærvø, Prods Oktor. An Introduction to Zoroastrianism and the Avestan Language. 7. Windfuhr, Gernot. Persian Grammar and the Lexicon of Iranian Languages. 8. Monier-Williams, Monier. A Sanskrit-English Dictionary. 9. Gopal, Ram. Sanskrit Loanwords in Persian. 10. Ashouri, Dariush. Farhang-e Rishshenasi-ye Zaban-e Farsi (فرهنگ ریشهشناسی زبان فارسی). 11. Mahmoud Hesabi. Pahlavi Dictionary (فرهنگ واژههای پهلوی). 12. Mayrhofer, Manfred. Kurzgefasstes Etymologisches Wörterbuch des Altindischen (Sanskrit). 13. Kent, Roland G. Old Persian: Grammar, Texts, Lexicon. 14. Bailey, Harold W. Dictionary of Khotan Saka. 15. Benveniste, Émile. Origines de la formation des noms en indo-européen. ---
استعاره
[ویرایش]
- پول کسی از پارو بالا رفتن کنایه از ثروت بیحساب داشتن.
––––
برگردانها
[ویرایش]منابع
[ویرایش]- فرهنگ بزرگ سخن
- فرهنگ لغت معین