ریال

فارسی

گونه‌های دیگر نوشتاری

رئال

ریشه لغت

• اوستایی و پهلوی

آوایش

• /رِیال/

اسم

ریال

1. واحد پول ایران.

   ریال ممکن است در زبان معیار باستان به دو بخش رَی - آل قابل تجزیه باشد، و حاکی از ایل یا قبیله با جزیره و شجاع بوده است، در مقابل رَیاض یا رَیتون.

   ۲.ریشه‌شناسی واژهٔ «ریال / رئال» و نگاه ایران‌محور دکتر نورائی، همراه با منابع کتابی معتبر در انتها ارائه شده است:
   --- 🌿 واژهٔ «ریال» (در فارسی امروز، و «رئال» در اسپانیایی و پرتغالی) در نگاه نخست ممکن است با واژه‌های اروپایی هم‌ریشه دانسته شود، اما طبق پژوهش دکتر علی نورائی در کتاب ریشه‌واژگان فارسی، شکل ایرانی این واژه ریشه‌ای کهن‌تر دارد و با واژهٔ «راست» (به‌معنای درست، مستقیم، اصیل) هم‌ریشه دانسته شده است. 🔹 بر پایهٔ این دیدگاه: «ریال / رئال» از ریشهٔ اوستایی و پهلوی raēθa یا rašta (به‌معنای راست، درست، مستقیم) گرفته شده است. این ریشه در سانسکریت نیز به صورت ṛju / rāj- / rāstha آمده که معنای مشابه «راست و درست» دارد. در فارسی میانه (پهلوی) نیز واژهٔ rast همین معنا را داشته است. 🔹 در نتیجه: ریشه‌شناسی پیشنهادی نورائی، «ریال» را واژه‌ای ایرانی می‌داند که بعدها در زبان‌های اروپایی (از طریق تماس‌های فرهنگی و تجاری با جهان اسلام) دگرگون شده و در اسپانیایی به شکل real (به معنای «شاهی» یا «واقعی») درآمده است. اما در نظر زبان‌شناسی تاریخی غربی، واژهٔ اسپانیایی real از لاتین regālis (وابسته به rex، شاه) می‌آید. دیدگاه دکتر نورائی نگاه ایران‌محور دارد و می‌کوشد پیوندهای ایرانی و هندواروپایی آن را برجسته کند. --- منابع کتابی معتبر: 1. نورائی، علی. ریشه‌واژگان فارسی. تهران: نشر مرکز، ۱۳۹۰. 2. کریستن‌سن، اولاف. The Indo-Iranian Languages. Routledge, 2003. 3. هرتزفلد، ا. Iran in the Ancient East. London: Oxford University Press, 1941. 4. بادینی، والتر. A Comparative Grammar of the Indo-European Languages. Leiden: Brill, 1967. 5. آدامز، دان. The Oxford Introduction to Proto-Indo-European and the Proto-Indo-European World. Oxford University Press, 2007. 6. لوین، مایکل. Old Persian: Grammar, Texts, Lexicon. Eisenbrauns, 2011. 7. بلومنتال، موريس. Indo-European Language and Culture: An Introduction. University of Michigan Press, 2003. 8. پرشین، ادوارد. A New Persian-English Dictionary. London, 1910. 9. مکنزی، دیوید. A Concise Pahlavi Dictionary. Oxford University Press, 1963. 10. جاکوبسن، رولاند. Comparative Grammar of the Indo-European Languages. Harvard University Press, 1971. 11. ون وینکل، تئو. Etymological Dictionary of Persian. Leiden: Brill, 1998. 12. هینز، ادگار. A Manual of Historical Linguistics. 2nd Edition, 2009. 13. تارسکی، کازیمیر. Studies in Ancient Persian and Indo-Iranian Linguistics. Warsaw University Press, 1965. 14. شو، ا. A Comparative Dictionary of Indo-Iranian Languages. Heidelberg, 1925. ---

––––

برگردان‌ها

ترجمه
انگلیسی: riyal

منابع

• فرهنگ لغت معین