क्षप्

از ویکی‌واژه
پرش به ناوبری پرش به جستجو

سنسکریت[ویرایش]

ریشه‌شناسی[ویرایش]

از پیش-هندو-ایرانی، از پیش-هندو-اروپایی -k(ʷ)sep* (شب). (مقایسه شود با: 𐎧𐏁𐎱 (xšap-) در پارسی باستان، 𐬑𐬴𐬀𐬞𐬀𐬥 (xšapan) و 𐬑𐬴𐬀𐬞 (xṣ̌ap) در اوستایی، شب در پارسی، شپ در بلوچی، شپه در پشتو، ӕхсӕв (æxsæv) در آسی، şev در کردی کرمانجی، شەو در کردی سورانی و کلهری، شەوە در کردی اورامی شێو در لکی، şewe در زازایی

و (ispanza) 𒅖𒉺𒀭𒍝 در هیتی )

اسم[ویرایش]

  • क्षप्  مؤنث (kṣáp)
  1. شب
    • ر.و. 1.79.6
      कषपो राजन्नुत तमनाग्ने वस्तोरुतोषसः
      स तिग्मजम्भ रक्षसो दह परति
      kṣapo rājannuta tmanāghne vastorutoṣasaḥ
      sa tighmajambha rakṣaso daha prati
      ای اگنی، درخشش خودشان با «شب» است و هنگامی که بامداد تیغ زند
      بسوزان، آنکه دندانش تیز است بر راکشاساس (Rākṣasas)
  2. یک مقیاسی برای هم‌ارزسازی با روز در 24 ساعت.
  3. تاریکی
    • ر.و. 1.64.8
      सिंहा इव नानदति परचेतसः पिशा इव सुपिशो विश्ववेदसः
      कषपो जिन्वन्तः पर्षतीभिर रष्टिभिः समित सबाधः शवसाहिमन्यवः
      siṃhā iva nānadati pracetasaḥ piśā iva supiśo viśvavedasaḥ
      kṣapo jinvantaḥ pṛṣatībhir ṛṣṭibhiḥ samit sabādhaḥ śavasāhimanyavaḥ
      خِرَد متجاوز کسی که خروشید، چون شیرهای زورمندانه ایست، آنان، همیشه متصرف همچون راک‌های زیبایی که
      «تاریکی» را با ضربت زدن برانگیزانند و آهوان کوهی خالدار، همراهشان همچون کاتوزیانی، با مارانی درنده‌ی توانمندی هستند
  4. آب

همچنین بنگرید[ویرایش]